SCR-storing bij een vrachtwagen: oorzaken, waarschuwingsmeldingen en noodloop uitgelegd

Een SCR-waarschuwing op een vrachtwagen die nog normaal trekt, klinkt en rijdt, laat veel chauffeurs twijfelen of ze moeten stoppen of kunnen doorrijden. Dit artikel benadert de melding als een verwijzing naar een volledig systeem in plaats van naar één defect onderdeel en loopt de Adblue-toevoer, de dosering, kristalafzettingen, temperatuurgegevens, de NOx-meting en de bedrading door. Ook wordt uitgelegd waarom een gewiste code 160 km later opnieuw kan opduiken zodra de juiste testomstandigheden terugkeren. Daarnaast komt aan bod waarom het aftellen per fabrikant verschilt, waar een…

SCR-storing bij een vrachtwagen: oorzaken, waarschuwingsmeldingen en noodloop uitgelegd

Een SCR-waarschuwing die halverwege een rit verschijnt, kan bedrieglijk eenvoudig lijken. De vrachtwagen rijdt misschien nog volkomen normaal, er is wellicht geen ongewoon geluid te horen en de motor zelf voelt mogelijk helemaal gezond aan. Toch kan die ene waarschuwing uitgroeien tot iets veel ingrijpenders als het voertuig een probleem blijft detecteren.

Dit is een van de eigenschappen van moderne Euro 6-vrachtwagens die chauffeurs soms in verwarring brengt. Een vrachtwagen hoeft niet per se een grote mechanische motorstoring te hebben om vermogen te verliezen of in zijn prestaties te worden beperkt. Een probleem in het uitlaatgasnabehandelingssysteem kan uiteindelijk leiden tot waarschuwingen, vermogensreductie van de motor of wat chauffeurs gewoonlijk noodloop noemen.

Wat is het SCR-systeem?

SCR staat voor selectieve katalytische reductie (Selective Catalytic Reduction). Het systeem is bedoeld om de uitstoot van stikstofoxiden door de dieselmotor te verminderen. Daarvoor wordt Adblue in de uitlaatgasstroom gebracht, waar het proces uiteindelijk helpt om schadelijke stikstofoxiden om te zetten in minder schadelijke stoffen voordat de uitlaatgassen het voertuig verlaten.

Dat klinkt vrij eenvoudig, maar om het systeem betrouwbaar te laten werken, is aanzienlijk meer nodig dan een Adblue-tank en een injector. De vrachtwagen moet weten hoeveel vloeistof er beschikbaar is, of die correct wordt toegevoerd, of er daadwerkelijk wordt gedoseerd, wat de uitlaatgastemperatuur is en of de verwachte vermindering van de NOx-uitstoot ook echt wordt bereikt.

Informatie van sensoren wordt voortdurend verwerkt door de elektronische regelsystemen van het voertuig. Wanneer die waarden niet langer kloppen of het verwachte resultaat niet wordt bereikt, kan de vrachtwagen een SCR-gerelateerde diagnosestoring registreren.

Een SCR-storing is een aandachtsgebied, geen diagnose

Daarom moeten de woorden “SCR-storing” worden opgevat als de omschrijving van een gebied dat nader onderzoek vereist, en niet als de diagnose van één specifiek defect onderdeel.

Een veelgemaakte fout is aannemen dat een SCR-waarschuwing betekent dat de SCR-katalysator zelf defect is. In werkelijkheid kan het probleem elders in het systeem zitten.

Problemen met de Adblue-toevoer

De Adblue-toevoer is een voor de hand liggend punt om te onderzoeken. Het systeem moet onder de vereiste bedrijfsomstandigheden de juiste hoeveelheid vloeistof kunnen leveren.

Problemen met de pomp, de drukopbouw, de toevoerleidingen of de bijbehorende elektrische onderdelen kunnen verhinderen dat dit correct gebeurt.

Problemen met de doseerinjector

De doseerinjector is een ander belangrijk onderdeel. Die heeft als taak de vereiste hoeveelheid Adblue in de uitlaat te brengen.

Als de dosering onvoldoende, overmatig of onregelmatig is, kan het voertuig uiteindelijk vaststellen dat de SCR-prestaties buiten de verwachte grenzen vallen.

Afzettingen en kristallisatie

Ook afzettingen en kristallisatie rond de doseercomponenten kunnen een rol gaan spelen. Adblue bevat ureum en kan kristalafzettingen achterlaten wanneer de omstandigheden het mogelijk maken dat de vloeistof opdroogt.

Zware afzettingen op de verkeerde plek kunnen de correcte werking verstoren en moeten worden onderzocht, in plaats van alleen de diagnosecodes te wissen die erdoor ontstaan.

Informatie over de uitlaatgastemperatuur

Temperatuur is een ander onderdeel van de vergelijking. Het nabehandelingssysteem heeft nauwkeurige informatie nodig over de omstandigheden in de uitlaat.

Een temperatuursensor die niet-plausibele gegevens doorgeeft, kan daarom veel meer beïnvloeden dan de temperatuurweergave op het dashboard. Als het regelsysteem de ontvangen informatie niet kan vertrouwen, is het mogelijk niet in staat om het nabehandelingsproces correct te regelen of te beoordelen.

NOx-sensoren

Dan zijn er de NOx-sensoren. Deze sensoren zijn bijzonder belangrijk, omdat het voertuig een manier nodig heeft om vast te stellen wat er met de uitstoot van stikstofoxiden gebeurt. Afhankelijk van het systeem kan de elektronica aan de hand van metingen op verschillende punten in de uitlaat beoordelen of het SCR-proces het verwachte resultaat oplevert.

Hier kan de diagnose ingewikkelder worden. Een NOx-gerelateerde storing betekent niet per se dat het monteren van een nieuwe NOx-sensor het probleem oplost. De sensor kan inderdaad defect zijn, maar het voertuig kan ook een onverwachte NOx-waarde zien omdat het SCR-systeem werkelijk niet goed functioneert.

Er kan sprake zijn van een doseerprobleem, een elektrisch probleem, beschadigde bedrading, een storing in een stekkerverbinding of een andere onderliggende oorzaak. Een dure sensor vervangen alleen omdat de naam ervan in de diagnose-informatie verschijnt, is daarom niet altijd de beste aanpak.

Storingen in het SCR-rendement

Hetzelfde principe geldt voor storingen in het SCR-rendement.

Een rendementsgerelateerde code vertelt u dat het voertuig prestaties buiten het verwachte bereik heeft gedetecteerd. Hij vertelt u niet automatisch waarom. Een goede diagnose werkt terug vanuit de informatie die de vrachtwagen geeft:

  • Wat was de precieze storing?
  • Was die actief of opgeslagen?
  • Onder welke bedrijfsomstandigheden trad die op?
  • Zijn er nog andere gerelateerde codes?
  • Kloppen de sensorwaarden?
  • Wordt er daadwerkelijk gedoseerd?
  • Is de elektrische voeding in orde?
  • Heeft het voertuig dezelfde storing al eerder gehad?

De antwoorden vormen geleidelijk een beeld. Soms wijst dat beeld in de richting van één defect onderdeel. In andere gevallen kunnen meerdere ogenschijnlijk verschillende foutcodes één gemeenschappelijke onderliggende oorzaak hebben.

Bedrading en sporadische storingen

Bedrading verdient hier bijzondere aandacht. Vrachtwagens werken in een omgeving die extreem veeleisend is voor elektrische systemen. Hitte, water, vervuiling van de weg, trillingen en jarenlange bewegingen kunnen allemaal invloed hebben op kabelbomen en stekkerverbindingen.

Een elektrische verbinding die af en toe wegvalt, kan bijzonder lastig zijn, omdat het voertuig zich perfect kan gedragen terwijl het wordt geïnspecteerd. De storing verdwijnt, de vrachtwagen gaat weer de weg op en een aantal uren later is de waarschuwing terug.

Waarom het wissen van een SCR-storing op een reparatie kan lijken

Dit is ook de reden waarom het wissen van een SCR-storing de indruk kan wekken dat het voertuig is gerepareerd, terwijl dat niet zo is.

Stel dat een diagnosetester de opgeslagen storing wist en de waarschuwing op het dashboard verdwijnt. De chauffeur start de vrachtwagen en alles ziet er normaal uit. Het voertuig begint het systeem vervolgens opnieuw te bewaken. Misschien zijn de omstandigheden die nodig zijn voor een bepaalde SCR-test niet direct aanwezig.

De vrachtwagen verlaat de werkplaats en rijdt normaal. Later bereikt de uitlaat de vereiste temperatuur. Onder de juiste omstandigheden begint de dosering. Het regelsysteem vergelijkt de informatie die het ontvangt en ontdekt precies hetzelfde probleem. De storing keert terug.

Voor de chauffeur kan het lijken alsof de vrachtwagen 160 km lang gerepareerd was en daarna plotseling opnieuw defect raakte. Vanuit het perspectief van de ECU was het oorspronkelijke probleem er mogelijk al die tijd. Het kostte gewoon tijd en de juiste bedrijfsomstandigheden om het opnieuw te detecteren.

Waarschuwingen, vermogensreductie en noodloop

Dit onderscheid is belangrijk wanneer een vrachtwagen met verminderd vermogen gaat rijden.

Euro 6-emissiesystemen beperken zich niet tot het laten branden van een waarschuwingslampje. Bepaalde onopgeloste problemen met de emissiebeheersing kunnen leiden tot steeds ernstigere waarschuwingen voor de chauffeur en tot aansporingsstrategieën. Afhankelijk van het voertuig, de storing en het bereikte stadium kan de chauffeur te maken krijgen met minder koppel, beperkte prestaties, een aftelproces of uiteindelijk een ernstige bedrijfsbeperking.

De precieze volgorde is niet identiek bij elke vrachtwagen van DAF, Volvo, Scania, Mercedes-Benz, MAN, Iveco of Renault. Fabrikanten implementeren hun systemen op verschillende manieren, en afzonderlijke storingen kunnen verschillende reacties uitlokken.

Daarom moeten uitspraken als “een SCR-storing geeft u altijd nog X km voordat de noodloop ingaat” met voorzichtigheid worden benaderd. Er bestaat geen eenduidig, universeel aftelproces dat voor elke Euro 6-vrachtwagen en elk SCR-defect geldt.

Wat moet u doen als er een SCR-waarschuwing verschijnt?

De juiste reactie op een SCR-waarschuwing hangt ook af van wat het voertuig u verder nog vertelt.

Als een vrachtwagen een waarschuwing voor het emissiesysteem geeft maar verder normaal werkt, is de situatie anders dan bij een voertuig dat tegelijkertijd kritieke waarschuwingen toont voor de motor, de temperatuur, de oliedruk, de remmen of andere veiligheidsgerelateerde systemen. Een chauffeur mag er nooit van uitgaan dat elke situatie met verminderd vermogen gewoon een SCR-probleem is dat veilig kan worden genegeerd.

Wanneer er bij een ondersteund voertuig een SCR-gerelateerde beperking is opgetreden, kan een speciale noodloop-resetter van TruckHELP een nuttige noodoplossing bieden. Het apparaat is ontworpen om zijn geprogrammeerde resetprocedure via de diagnoseaansluiting van de vrachtwagen uit te voeren, zonder dat de chauffeur een laptop hoeft mee te nemen of conventionele diagnosesoftware hoeft te bedienen. Dat kan bijzonder waardevol zijn wanneer een voertuig honderden kilometers van de eigen werkplaats een emissiegerelateerde beperking krijgt.

De vrachtwagen weer op weg helpen versus repareren

Maar er is een belangrijk verschil tussen de vrachtwagen weer op weg helpen en de vrachtwagen repareren.

Als een defecte NOx-sensor, een beschadigde draad, een doseerprobleem of een falende pomp de oorspronkelijke storing heeft veroorzaakt, wordt dat onderdeel niet fysiek gerepareerd door de beperking te resetten. Als de ECU de toestand opnieuw detecteert, keert de waarschuwing of beperking terug.

Daarom zien wij de noodloop-resetter in de eerste plaats als een noodhulpmiddel en niet als vervanging voor diagnose.

Hoe diagnose op afstand het beeld verandert

Voor een vervoerder met een wagenpark is de interessantere vraag wat er gebeurt voordat de vrachtwagen dat punt bereikt. Een voertuig kan al dagen of weken aanwijzingen hebben gegeven. Een sporadische sensorcode kan verschijnen en weer verdwijnen. Een SCR-drukstoring kan meerdere keren optreden voordat die permanent wordt. De chauffeur ziet misschien af en toe een waarschuwing en vergeet die te melden zodra de waarschuwing is verdwenen.

Tegen de tijd dat de vrachtwagen tijdens een belangrijke levering uiteindelijk vermogen verliest, is het probleem misschien helemaal niet nieuw. Hier kan online diagnose op afstand het onderhoudsproces veranderen.

Als diagnosegebeurtenissen op afstand zichtbaar zijn, hoeft een wagenparkbeheerder niet per se te wachten tot de chauffeur vanaf de kant van de weg belt. Storingsinformatie kan onderdeel worden van het doorlopende onderhoudsbeeld van het wagenpark. Dat is vooral nuttig bij sporadische SCR-problemen, omdat de voorgeschiedenis ertoe doet.

Eén op zichzelf staande storing zegt misschien relatief weinig. Wanneer dezelfde storing tijdens meerdere ritten herhaaldelijk optreedt, ligt dat anders. Een patroon van meerdere samenhangende SCR-codes kan nog veelzeggender zijn.

Het doel van TruckHELP PRO is daarom niet simpelweg om nog een manier te bieden om foutcodes te wissen. Het grotere voordeel is dat vervoerders beter zicht krijgen op wat er in al hun voertuigen gebeurt, zodat problemen in ontwikkeling eerder kunnen worden onderzocht.

Twee wagenparken, één storing

Bekijk twee manieren om met precies dezelfde vrachtwagen om te gaan.

In het eerste wagenpark verschijnt er een SCR-waarschuwing die vervolgens weer verdwijnt. Er gebeurt niets. Een week later duikt de waarschuwing opnieuw op. De chauffeur maakt er terloops melding van. Twee weken later komt de vrachtwagen 400 km van de thuisbasis in een ernstige beperking terecht en begint het wagenpark met onderzoek.

In het tweede wagenpark wordt de eerste diagnosegebeurtenis op afstand geregistreerd. Dezelfde storing keert enkele dagen later terug. Het onderhoudsteam kan zien dat de storing terugkerend is en plant een inspectie terwijl de vrachtwagen weer op het depot staat.

De storing zelf is identiek.

Wat verandert, is de hoeveelheid informatie die beschikbaar is voordat de storing een probleem langs de weg wordt. Dat wordt steeds belangrijker, omdat het onderhoud van moderne bedrijfsvoertuigen evenzeer draait om het interpreteren van elektronische informatie als om het repareren van mechanische onderdelen.

Recente artikelen